IMF Başkanı Georgieva, küresel ekonominin yapay zeka, enerji fiyatları ve kamu borçları ile büyük bir belirsizlik ve hızlı değişim döneminden geçtiğini belirterek, düşük büyüme oranlarını yukarı taşımak için acil adımlar atılması çağrısında bulundu.
Uluslararası Para Fonu (IMF) Başkanı Kristalina Georgieva, Tayland’da gerçekleştirilecek IMF-Dünya Bankası Yıllık Toplantıları öncesinde Singapur’da konuştu.
Konuşmasında küresel ekonomiyi zorlayan üç ana dinamiğe dikkati çeken Georgieva, yapay zekanın getirdiği dengesizlikler, yüksek enerji fiyatları ve rekor kamu borçlarına karşı uyarılarda bulundu.
Georgieva, küresel ekonominin yapay zeka, enerji fiyatları ve kamu borçları ile büyük bir belirsizlik ve hızlı değişim döneminden geçtiğini belirterek, düşük büyüme oranlarını yukarı taşımak için acil politika adımları atılması çağrısını yineledi.
Küresel kamu borçlarının GSYH’nin yüzde 100’ünü aşacağını belirten Georgieva, hükümetlerden acil bütçe disiplini uygulamalarını ve yapay zekaya hazırlanmalarını istedi.
Küresel ekonominin bir tarafta Orta Doğu çatışmalarından kaynaklanan negatif bir enerji arz şoku, diğer tarafta ise enflasyonu da körükleyen yapay zekadan kaynaklanan pozitif bir talep şoku yaşadığına dikkati çeken Georgieva, “Bu iki gücün birleşik etkisi dünya genelinde oldukça eşitsiz dağılıyor.” ifadesini kullandı.
Georgieva, yapay zeka ivmesinin birçok ülkeyi teğet geçtiğini ve bu durumun küresel ekonomik eşitsizliği derinleştirdiğini vurguladı.
Bangkok toplantılarında açıklanacak yeni IMF büyüme tahminlerinde en büyük aşağı yönlü revizyonların savaştan zarar gören ekonomilerde olacağını belirten Georgieva, bunlar arasında sivil ve ekonomik altyapısı ciddi hasar gören Ukrayna ile İran’ın saldırılarından etkilenen ve enerji ihracatı keskin şekilde düşen Körfez ülkelerinin yer aldığını söyledi.
Söz konusu tahminlerin Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılacağı varsayımıyla yapıldığını hatırlatan Georgieva, petrolün varil başına 100 dolar seviyesinde kaldığını ve rafinaj kapasitesindeki eksikliğin dizel gibi ürünlerde 100 dolarlık ek bir marj (crack-spread) yarattığını aktardı.
Georgieva, “Körfez’deki savaş yarın bitse bile, yüksek enerji fiyatları problemi bir süre daha hayatımızda kalacak.” dedi.
Büyüyen borç yükü
Yüksek enerji fiyatlarının enflasyonu, politika faizlerini ve tahvil getirilerini yukarı çektiğini kaydeden Georgieva, ABD, Almanya ve Japonya’nın 10 yıllık tahvil faizlerinin tarihi zirvelerde olduğunu belirtti.
ABD liderliğindeki gelişmiş ekonomileri borç yükü konusunda “en kötü sicile sahip ülkeler” olarak nitelendiren Georgieva, para politikası üzerindeki baskıyı hafifletecek güvenilir bütçe disiplini planlarının eksikliğine dikkati çekti.
Enflasyonist baskıların yapay zeka yatırımları, savunma harcamaları ve yüksek borç servis maliyetleriyle beslendiğini söyleyen Georgieva, liderlere şu çağrıda bulundu:
“Gelecek hafta dünyanın ekonomik karar alıcılarına mesajım şu olacak. Gerekli politika adımlarını atmayı geciktirmeye devam edemeyiz. Araçlara sahipsiniz, şimdi bunları kullanacak bilgeliğe sahip olun. Başarmak için bütçe disiplininin neden gerekli olduğunu halka açıklamak, en kırılgan kesimleri koruyan planlar yapmak ve tamamlayıcı yapısal reformları sürdürmek gerekiyor. Evet, büyüme tek başına mali sorunları çözemez ama büyüme kesinlikle yardımcı olur.”
Yapay zeka küresel ekonomiye ASEAN büyüklüğünde katkı sağlayabilir
Yapay zekaya yapılan yatırımın GSYH içindeki payının demir yolları veya elektrik şebekelerine yapılan yatırımların payını aşacağını ve doğru yapılandırılması halinde küresel verimliliğe çok büyük katkı sunacağını belirten Georgieva, şunları kaydetti:
“IMF araştırmaları, yapay zekanın doğru yapılması halinde zaman içinde küresel büyümeye her yıl yarım yüzde puan kadar ekstra katkı sağlayabileceğini gösteriyor. Bir düşünün, büyümenin yüzde 3’ten yüzde 3,5’e çıkması, on yıllık bir süreçte dünya ekonomisine ASEAN (Güneydoğu Asya Uluslar Birliği) büyüklüğünde bir ekonomi eklemek demektir. Dijital altyapı, iş gücü piyasasının hazır olması ve yasal düzenleme koridorları dahil olmak üzere yapay zekaya hazırlıklı olmanın kilit önem taşıdığını biliyoruz. Bu, yapay zekanın faydalarını yakalamamıza ve risklerini yönetmemize yardımcı olacaktır.”
Yapay zekanın sunduğu fırsatların yanında kitlesel iş gücü kaybı ve siber riskler barındırdığına dikkati çeken Georgieva, Singapur’un IMF’nin yapay zeka hazırlık endeksinde en üst sırada yer aldığını belirterek ülkenin bu alandaki liderliğini övdü.
Georgieva, hükümetlerin bütçe gücünü korurken iş gücü becerilerini geliştirecek, şirketlerin piyasaya giriş çıkışlarını kolaylaştıracak, enerji güvenliğini artıracak ve bürokrasiyi azaltacak yapısal reformları da hızla hayata geçirmesi gerektiğini sözlerine ekledi.